Temperli Cam Ne Kadar Dayanır?

Güçlendirilmiş veya güvenlik camı olarak da adlandırılır. Normal camlara kıyas ile kırılmaya karşı daha dayanıklıdır. Normal camlardaki kırılma sonrası yaralanmalara kıyasla temperli camlar kırıldıklarında küçük ve keskin olmayan parçalara ayrılarak dağılırlar, bundan dolayı yaralanma risklerini en asgariye indirir. Eşit kalınlıktaki normal camlara göre yaklaşık 5 kat daha güçlüdür. Isıya karşı daha dayanıklıdır.

Camlar temperli cam haline getirildikten sonra kesme, taşlama gibi işlemler yapılamamaktadır. Temperleme işlemi, özel ısıtma sistemlerinde camların 620°C - 645°C arasındaki seviyelere getirilip ani ve hızlı olarak hava ile soğutulmasıyla elde edilir (ısı değeri camın kalınlığına göre değişmektedir).

temperli cam ne kadar dayanır

Temperli Cam Özellikleri;

  • Yoğunluk (yaklaşık): 2.42-2.52 g/cm³
  • Çekme/eğme mukavemeti: 120 to 200 N/mm²
  • Sıkıştırma mukavemeti: 1000 N/mm²
  • Elastiklik katsayısı: 70Gpa
  • Doğrusal açılım katsayısı: 9 x 10-^6 m/Mk
  • U Değeri : 5.7 W/sq .m.K (6mm kalınlıktaki saydam cam)
  • SF (6 mm saydam cam): 81 %
  • Gölgeleme katsayısı (6 mm saydam): 0.93
  • Seçicilik: 1
  • Gürünür ışığı geçirme (6 mm saydam): %87 

Camın ısı ve darbeye dayanıklı hale gelmesi istendiğinde cam Temperleme denilen bir işlemden geçirilir. Temperleme işlemi cam panoların özel fırınlarda erime noktasına yakın derecelerde (650°C-700°C) ısıtıldıktan sonra hızla soğutulması esasına dayanır.

Sıcaklığın azalması ile yüzey büzüşür ve sertleşir. Ancak iç kısım sıcak kalır ve yüzeydeki büzülmeye kendini uydurur. İç kısmın soğumasıyla camın her iki yüzünde basınç, iç kısımda ise çekme gerilmeleri oluşur. Ani soğutma uygulanarak temperleme işlemlerinden geçen cam 300°C’lik bir ısıl şoka dayanıklı hale gelmekteyken temperlenmemiş camda 30-50°C’ lik bir ısıl şok camın kırılmasına neden olmaktadır.

Temperli cam normal bir cama göre 4 kat daha dayanıklıdır. Isı konusunda ise normal bir cama göre 3 kat daha fazla ısıya dayanabilir. Yaklaşık 200 C derecelik ısı değişimlerinden etkilenmez.

Temperlenmiş Camların mekanik olarak test edilmesinde uygulanan "Yüksekten Bilye düşürme deneyi" nde Temperlenmiş 6 mm. lik bir Cam 2 m. yükseklikten düşen 500 gr. Ağırlığındaki bir çelik bilyenin etkisi ile kırılırken Temperlenmemiş Cam aynı deneyde 30 cm. yüksekten düşen aynı ağırlıkta bilye ile kırılmaktadır.

Tam Temperlenmiş Camlardan başka, kısmi temperlenmiş Camlar da dış zorlamalar ve ısıl gerilimlere karşı dayanıklıdır. Kısmi TemperlenmişCamların mukavemeti Temperlenmiş Camların yarısı kadardır. Kısmi Temperleme de aynı fırınlarda ve aynı sıcaklık derecelerinde gerçekleştirilir. Bu işlemdeki tek fark soğutmanın nispeten daha yavaş yapılmasıdır. Daha yavaş soğutulan Camların yüzey ön gerilimi daha az, dolayısıyla spontane kırılma riski daha düşüktür. Kısmi Temperlenmiş Camlar, kırılma anında büyükçe parçalara bölünmesi, Camların doğrama boşluğunda kalabilmesi ve spontane kırılma risklerinin düşük olması nedeniyle, özellikle A.B.D.’ndeki giydirme cephelerde tam temperlenmiş camlara tercih edilmektedir.

Giydirme cephelerde kullanılması düşünülen Camların kalınlığı ve boyutları dikkatli seçilmelidir. Öte yandan rüzgar yükleri de hem değişken hem de dinamiktir. Bu nedenle Cam kalınlığı veya boyutu tespitinden sorumlu kişilerin bu faktörleri de göz önüne almaları gereklidir.

Temperli cam neden kırılır? Eğer camın üzerindeki bu gerilim veya daha sonrasında uygulanan zorlamalar fazla olursa (ani veya sürekli noktasal darbeler, basınç, ani sıcaklık değişimleri, mekanik zorlamalar, çarpma, temizleme esnasında ovarken kırılması, sivri uçlu ev eşyaları veya ciddi bir darbe vs.) cam patlayabilir. Bir diğer cam kırılma sebebi de, rulman ve kapı ayarlarının bozulmasıdır. İçlerinde kir ve tortu biriken rulmanlar, zamanla işlevsiz hale gelecek, ray sistemi üzerinde ilerlemeyecek ve açıp kaparken ayarsız güç kullanmanıza sebep olacaktır. Tam kapanmayan kapılar ve yüzey alana uygulanan dengesiz güç dağılımı, kapınızda bulunan cam panelin çatlamasına veya kırılmasına zemin hazırlar. Yine aynı şekilde, kullanıcının bunu fark etmemesi ve kapıyı açıp kaparken baskı uygulaması, kırılmalar için en temel sebeplerdir.

Temperli cam kendi kendine kırılır mı? Bazen yukarıda sayılan sebeplerin  hiçbiri olmadığı halde patlama meydana gelebilir. Bu camda veya imalatında bir hata olduğu anlamına gelmez. Ölçülemeyen veya kontrol edilemeyen bir çok olay sebep olabilir (Binaların belli bir oranda esnemesi, soğuk ve sıcak hava değişimleri vb). Burada önemli olan camın herhangi bir nedenden dolayı patlarsa kullanıcıya önemli bir zarar vermemesidir. Ufak sıyrıklar şeklinde yaralanmalar olabilse dahi ciddi bir yaralanma olmamaktadır.

Temper Cam kullanıma başladığı andan itibaren hiçbir cam imalatçısı dahi, patlamayacağına dair garanti verememektedir.


Yorumlar