Aşure, doğru saklama yöntemleri uygulandığında uzun süre tazeliğini koruyabilen bir tatlıdır. Aşure, pişirilip soğutulduktan sonra kapaklı kaplarda buzdolabında 1 hafta, derin dondurucuda ise 3 ila 6 ay boyunca saklanabilir. Sıcakken asla buzdolabına konulmamalıdır; aksi takdirde hızla ekşir. Konserveleme yöntemiyle vakumlanan aşureler ise serin bir yerde aylarca bozulmadan durabilir.
Aşure (veya Aşura), Arapça'da "on" manasına gelen "aşara" kelimesinden türemiştir. Sami dilleri arasında ortak bir sözcük olduğu düşünülen bu kavram, Musevilik inancında Büyük Kefaret Günü için de kullanılmıştır. Ancak İslam kültüründe ve Anadolu geleneklerinde paylaşmanın ve bereketin simgesi olarak bilinir.
Dini açıdan Aşure Günü'nde gerçekleştiğine inanılan ve bu günü önemli kılan rivayetler şunlardır:
- Adem'in işlediği günahtan sonra tövbesinin kabul edilmesi,
- İdris'in diri olarak göğe yükseltilmesi,
- Nuh'un gemisinin tufandan kurtulması (Aşure tatlısının çıkış efsanesi),
- İbrahim'in ateşte yanmaması,
- Yakup'un oğlu Yusuf'a kavuşması,
- Eyyüb'un hastalıklarının iyileşmesi,
- Musa'nın Kızıldeniz'den geçip İsrailoğulları'nı firavundan kurtarması,
- Yunus'un balığın karnından çıkması,
- İsa'nın doğumu ve ölümden kurtarılıp göğe yükseltilmesi.
Aşure Saklama Süreleri Tablosu
| Saklama Yöntemi | Ortam | Dayanma Süresi |
|---|---|---|
| Taze Aşure | Oda Sıcaklığı (Serin) | 1 Gün (Hızla Ekşir) |
| Taze Aşure | Buzdolabı (+4°C) | 5 - 7 Gün |
| Dondurulmuş Aşure | Derin Dondurucu (-18°C) | 3 - 6 Ay |
| Konserve Aşure | Kiler / Serin Yer | 6 - 12 Ay |
Aşure Nasıl Saklanır?
Aşure, içeriğindeki bakliyat ve şeker nedeniyle bakteri üremesine çok müsaittir. Saklarken dikkat edilmesi gereken en kritik kural şudur: Aşureyi sıcakken kesinlikle buzdolabına koymayın. Sıcak giren aşure hem dolabın ısısını bozar hem de kendi yapısını bozarak hızla ekşir.
Eğer aşureyi sıcakken hemen tüketecekseniz, küçük porsiyonlara ayırıp üzerini nar, fındık, ceviz gibi malzemelerle süsleyerek servis edebilirsiniz. Ancak saklayacaksanız, süsleme işlemini servis anına bırakın.
Buzdolabında Saklama
Aşure oda sıcaklığına geldikten sonra, hava almayan kapaklı cam kaselere veya plastik saklama kaplarına paylaştırılmalıdır. Ağzı açık bırakılan aşure, dolap kokusunu çeker ve üzeri kurur. Bu şekilde buzdolabında 1 haftaya kadar güvenle tüketilebilir.
Derin Dondurucuda Aşure Saklama
Aşureyi uzun süre saklamak için dondurucu harika bir seçenektir. Ancak kap seçimi önemlidir:
- Saklama Kapları: Aşurenin malzeme bütünlüğünü korur, ezilmesini önler.
- Buzdolabı Poşetleri: Yer sıkıntınız varsa idealdir. Poşetin ağzını kapatmadan önce içindeki havayı tamamen aldığınızdan emin olun. Hava kalırsa buzlanma yapar ve tat bozulur.
Dondurulmuş aşureyi tüketeceğiniz zaman, yemeden en az 6 saat önce buzdolabının normal rafına indirerek yavaşça çözülmesini sağlayın. Çözüldükten sonra ısıtarak veya soğuk olarak, üzerine taze kuruyemişler ekleyerek tüketebilirsiniz.
Konserve Aşure Nasıl Yapılır?
Aşureyi kavanozlara vakumlayarak (konserve yaparak) aylarca saklayabilirsiniz. İşte yöntemi:
- Aşurenizi normal tarifine uygun şekilde pişirin (Nohut, fasulye, buğday, kuru meyveler ve şekeri ile).
- Pişme işlemi tamamlanıp ocağın altını kapatmadan hemen önce 1 bardak soğuk su ekleyip karıştırın ve ocağı kapatın.
- Hiç vakit kaybetmeden, aşure kaynar haldeyken temiz cam kavanozlara doldurun.
- Kullanılmamış, yeni kapakları sıkıca kapatın.
- Kavanozları temiz bir bezin üzerine ters çevirin ve üzerini başka bir bezle örterek soğumaya bırakın (yaklaşık 1 gün).
- Kapaklar içe doğru çökmüşse (vakumlanmışsa) işlem başarılıdır. Serin ve güneş görmeyen bir yerde saklayabilirsiniz.
Aşurenin Bozulduğu Nasıl Anlaşılır?
1. Koku Testi
Aşurenin kapağını açtığınızda keskin, ekşi veya mayhoş bir koku alıyorsanız aşure fermente olmuş ve bozulmuştur.
2. Görsel Kontrol
Aşurenin üzerinde köpürme, baloncuklanma veya normalden farklı bir sulanma varsa bakteri üretimi başlamış demektir. Ayrıca yüzeyde küf oluşumu varsa tamamı atılmalıdır.
3. Tat Testi
Görüntü ve kokuda emin değilseniz ucundan tadına bakın. Şeker tadı yerine baskın bir ekşilik varsa kesinlikle tüketmeyin.
Uzman İncelemesi
Gıda teknikerleri, aşurenin içeriğindeki buğday ve şekerin fermantasyon için ideal bir ortam oluşturduğunu belirtiyor. Bu nedenle "soğutma zinciri" çok önemlidir. Aşure ılındığı an dolaba kaldırılmalıdır. Özellikle dondurucudan çıkan aşurenin tekrar dondurulmaması, çözüldükten sonra 24 saat içinde tüketilmesi sağlık açısından kritiktir. Ayrıca süsleme malzemeleri (özellikle nar ve taze meyveler) saklama kabına konulmamalı, servis anında eklenmelidir; aksi takdirde aşurenin daha hızlı bozulmasına neden olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşure buzdolabında kaç gün dayanır?
Hava almayan kaplarda, soğuduktan sonra buzdolabına konan aşure 5 ila 7 gün dayanır.
Sıcak aşure dolaba konur mu?
Hayır, sıcak aşure dolaba konursa hem dolabın ısısını bozar hem de aşure hızla ekşir ve bozulur.
Aşure buzlukta saklanır mı?
Evet, aşure buzdolabı poşetlerinde veya saklama kaplarında derin dondurucuda 3-6 ay saklanabilir.
Konserve aşure ne kadar dayanır?
Sıcak dolum yapılıp vakumlanan konserve aşureler, serin ve karanlık bir yerde 6-12 ay bozulmadan saklanabilir.
Aşure neden ekşir?
Sıcakken dolaba konması, oda sıcaklığında çok uzun süre bekletilmesi veya içine taze meyve (nar vb.) karıştırılarak saklanması aşurenin ekşimesine neden olur.
