Kadavra Ne Kadar Dayan─▒r?

T─▒p biliminde, uygulamal─▒ ├Â─črenim amac─▒yla haz─▒rlanm─▒┼č, ├╝zerinde ├žal─▒┼čmalar yap─▒labilen, ├Âl├╝ insan veya hayvan v├╝cuduna kadavra denir. Kadavra ├╝niversitelerimiz taraf─▒ndan 4 farkl─▒ yolla temin edilebilir. Bu 4 y├Ântem; Mezarl─▒klar M├╝d├╝rl├╝─č├╝ ve Adli T─▒p Kurumundan temin edilen sahipsiz kadavralar, ├ťniversite ve Devlet Hastaneleri ile Ya┼čl─▒ Bak─▒m Evlerinden temin edilebilen sahipsiz kadavralar, ┼čah─▒slardan do─črudan ba─č─▒┼č yoluyla temin edilen kadavralar ve son olarak bilimsel ara┼čt─▒rma projesi kapsam─▒nda yurt d─▒┼č─▒ndan temin edilen kadavralard─▒r. 

Almanya'da kadavra ba─č─▒┼č─▒ yayg─▒n oldu─čundan neredeyse her ├Â─črenciye bir kadavra d├╝┼č├╝yorken, ├╝lkemizde 1992 ile 2002 y─▒llar─▒ aras─▒nda sadece 3 adet kadavra ba─č─▒┼č─▒ yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu sebeple ilk 3 y├Ântemle kadavra temini zor oldu─čundan genel olarak yurt d─▒┼č─▒ndan y├╝ksek mebla─člar ├Âdenerek kadavra temini yap─▒l─▒r. Dinimizde Uhud sava┼č─▒ndan sonra gayri M├╝slim askerlerin cesetlerine i┼čkence etmek yasaklanm─▒┼čt─▒r. Osmanl─▒ zaman─▒nda ┼čerri hukuk gere─či ├Âl├╝ ├╝zerinde cenaze i┼člemi d─▒┼č─▒nda bir i┼člem yap─▒lmas─▒ yasakt─▒. T─▒p e─čitimi bal mumu heykeller ├╝zerinde yap─▒l─▒rd─▒. Ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze gelenek ve g├Âreneklerimiz bu ┼čekilde geldi─či i├žin g├╝n├╝m├╝zde de kadavra ba─č─▒┼č─▒ bir t├╝rl├╝ artmamaktad─▒r.

kadavra ne kadar dayan─▒r

Kadavra Nas─▒l Saklan─▒r?

Kadavralar─▒n bir ├žok saklama y├Ântemi mevcut. Bu y├Ântemleri Dokuz Eyl├╝l ├ťniversitesi T─▒p Fak├╝ltesi Dekanl─▒─č─▒ Kadavra Saklanmas─▒na ─░li┼čkin Y├Ânergeden al─▒p siz de─čerli okurlar─▒m─▒z─▒n bilgisine sunuyoruz. Kadavralar─▒n e─čitim ve bilimsel ara┼čt─▒rma amac─▒yla, uzun s├╝re, uygun ┼čekilde kullan─▒m─▒n─▒ sa─člamak i├žin yap─▒lacak tespit i┼člem basamaklar─▒n─▒ ve depolama usulleri ┼ču ┼čekildedir;

Derin Dondurucuda Fresh Frozen Saklama 

Bu y├Ântemle saklanas─▒na karar verilen kadavralar i├žin yap─▒lacak i┼člemler a┼ča─č─▒daki basamaklar─▒ i├žermelidir.

  1. Genel v├╝cut muayenesi yap─▒l─▒r.
  2. A├ž─▒k yara, yeni veya kapanmam─▒┼č ameliyat yeri olup olmad─▒─č─▒ g├Âzden ge├žirilir.
  3. Varsa dezenfektan ile temizlenmeli ve v├╝cut s─▒v─▒lar─▒n─▒n d─▒┼čar─▒ya ├ž─▒k─▒┼č─▒, ye┼čil ├Ârt├╝ ile sar─▒larak ├Ânlenmelidir.
  4. Kadavran─▒n a─č─▒z, burun, genitoanal b├Âlgeleri temizlenir.
  5. V├╝cudu dezenfektan materyal ile silinerek temizlenir.
  6. Sa─č ayak ba┼čparma─č─▒na kay─▒t s─▒ras─▒nda verilen numara sabitlenerek tak─▒lmal─▒d─▒r.
  7. Kadavra, ceset torbas─▒ i├žerisine yerle┼čtirilerek fermuar─▒ kapat─▒lmal─▒d─▒r.
  8. Kadavra kabul ve kay─▒t komisyonunun karar─▒ do─črultusunda belirlenen derin dondurucu dolab─▒na yerle┼čtirilir.
  9. -18 C’de saklanmas─▒ temin edilmelidir.
  10. Kadavra salonunda g├Ârevli personel, haftal─▒k olarak derin dondurucular─▒n ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n kontrol ve takibini yapar. Kontrol ├žizelgesinde ├žal─▒┼čma durumunu i┼čaretleyerek imzalar.

Formaldehit ile Saklama

Bu y├Ântemle saklanas─▒na karar verilen kadavralar i├žin yap─▒lacak i┼člemler a┼ča─č─▒daki basamaklar─▒ i├žermelidir.

  1. Genel v├╝cut muayenesi yap─▒l─▒r.
  2. A├ž─▒k yara, yeni veya kapanmam─▒┼č ameliyat yeri olup olmad─▒─č─▒ g├Âzden ge├žirilir.
  3. Varsa s├╝t├╝re edilerek kapat─▒lmal─▒d─▒r.
  4. V├╝cut k─▒llar─▒ temizlenmelidir.
  5. Kadavran─▒n a─č─▒z, burun, genitoanal b├Âlgeleri temizlenir.
  6. V├╝cudu dezenfektan materyal ile silinerek temizlenir.
  7. Anal olarak barsak i├žeri─činin temizlenmesi sa─član─▒r.
  8. Kay─▒t s─▒ras─▒nda verilen numara, kadavran─▒n sa─č ayak ba┼čparma─č─▒na tak─▒larak tespit edilir.
  9. Formaldehid sol├╝syonu haz─▒rlanarak tanka yerle┼čtirilir.
  10. A.carotis communis ya da a.femoralis’ten kanule edilir.
  11. ├ľnce kanule edilen yerden ├že┼čme suyu verilerek damarlar─▒n bo┼čalmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
  12. Kadavradan yakla┼č─▒k 1 metre y├╝kse─če formaldehid tank─▒ yerle┼čtirilmelidir. Ard─▒ndan formaldehid sol├╝syonu, yer ├žekimine ba─čl─▒ olarak, kadavran─▒n kanul├╝nden verilmeli ve kanul s├╝t├╝r ipli─či ile tespit edilmelidir. 
  13. 24 saat boyunca tankta yer alan 10 litre sol├╝syonun v├╝cut d─▒┼č─▒na ta┼čmadan verildi─činden emin olunmal─▒d─▒r.
  14. Kadavra ├╝zerinden ├ž─▒kanlar, enfekte at─▒k olarak imha edilmelidir.
  15. Tespit i┼člemi s─▒ras─▒nda kullan─▒lan diseksiyon malzemeleri, dezenfekte edilmelidir.
  16. Kadavra, belirlenen k├╝v havuzuna yerle┼čtirilir.

Thiel Y├Ântemi ile Saklama

  1. Genel v├╝cut muayenesi yap─▒l─▒r.
  2. A├ž─▒k yara, yeni veya kapanmam─▒┼č ameliyat yeri olup olmad─▒─č─▒ g├Âzden ge├žirilir.
  3. Varsa s├╝t├╝re edilerek kapat─▒lmal─▒d─▒r.
  4. V├╝cut k─▒llar─▒ temizlenmelidir.
  5. Kadavran─▒n a─č─▒z, burun, genitoanal b├Âlgeleri temizlenir.
  6. V├╝cudu dezenfektan materyal ile silinerek temizlenir.
  7. Anal olarak barsak i├žeri─činin temizlenmesi sa─član─▒r.
  8. Kay─▒t s─▒ras─▒nda verilen numara, kadavran─▒n sa─č ayak ba┼čparma─č─▒na tak─▒larak tespit edilir.
  9. ─░├žerikleri tan─▒mlanm─▒┼č olan sol├╝syon-I’den 14300ml+sol├╝syon-II’den 500 ml+ 300ml formalin+700gr. sodyum s├╝lfat eklenir. sol├╝syon haz─▒rlanarak tanka yerle┼čtirilir.
  10. A.carotis communis ve v.jugularis interna’dan (veya a.femoralis ve v.femoralis’ten) kanule edilir.
  11. ├ľnce kanule edilen yerden ├že┼čme suyu verilerek damarlar─▒n bo┼čalmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r.
  12. Kadavradan yakla┼č─▒k 1 metre y├╝kse─če sol├╝syon tank─▒ yerle┼čtirilmelidir. ├ľnce 15psi bas─▒n├žta verilir. Yer├žekimine ba─čl─▒ olarak 12 saat s├╝rd├╝r├╝l├╝r. 
  13. kanul s├╝t├╝r ipli─či ile tespit edilmelidir. 
  14. Ard─▒ndan 24 saat boyunca tankta yer alan sol├╝syonun v├╝cut d─▒┼č─▒na ta┼čmadan verildi─činden emin olunmal─▒d─▒r.
  15. Ayr─▒ca, trakeal t├╝ple akci─čerler, gastrik t├╝ple intestinal yap─▒lar ve superior sagittal sin├╝s arac─▒l─▒─č─▒yla beyin inf├╝zyonu yap─▒l─▒r. 
  16. Kadavra ├╝zerinden ├ž─▒kanlar, enfekte at─▒k olarak imha edilmelidir.
  17. Tespit i┼člemi s─▒ras─▒nda kullan─▒lan diseksiyon malzemeleri, dezenfekte edilmelidir.
  18. Tespit edilen kadavra, belirlenen havuza yerle┼čtirilir.

Plastinasyon Y├Ântemi ile Saklama

Formaldehit ile saklama y├Ânteminde belirtildi─či gibi formaldehit ile tespiti yap─▒lm─▒┼č olan kadavralara veya kadavra par├žalar─▒na uygulanabilir. Formaldehit d─▒┼č─▒nda bir tespit maddesi kullan─▒lan kadavralarda uygulanmaz.

Genel muayene yap─▒l─▒r.

Kadavra veya kadavra piyesinin diseksiyonunda uygulanacak protokol detayl─▒ olarak belirlenir. Hangi olu┼čumlar─▒n ortaya ├ž─▒kar─▒laca─č─▒ listelenir.

Uygun bi├žimde diseksiyonu yap─▒lan kadavra veya kadavra piyesi, 24 saat s├╝reyle akar musluk suyu ile y─▒kan─▒r. Kadavra veya kadavra piyesi uygun bir konteynere konur, su do─črudan kadavran─▒n ├╝zerine de─čil, bir mez├╝r arac─▒l─▒─č─▒yla konteynere akar. Bu sayede dokudaki formaldehit uzakla┼čt─▒r─▒l─▒r.

Formaldehitin uzakla┼čt─▒r─▒lmas─▒n─▒ takiben kadavra veya kadavra piyesine dehidrasyon uygulan─▒r. Bunun i├žin en az %99,5’lik aseton kullan─▒l─▒r. Tam s─▒zd─▒rmazl─▒─č─▒ sa─članm─▒┼č paslanmaz ├želik konteynere, kadavra veya kadavra par├žas─▒n─▒n a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n 10 kat─▒ (1 kg doku i├žin 10 litre) aseton doldurulur. Kadavra veya kadavra par├žas─▒ konteynere yerle┼čtirilir ve kapak s─▒k─▒ca kapat─▒l─▒r. Aseton ├žok yan─▒c─▒ ve patlay─▒c─▒ oldu─čundan tam s─▒zd─▒rmazl─▒k hayati derecede ├Ânemlidir. On g├╝n boyunca her g├╝n aseton dansitesi ├Âl├ž├╝l├╝r ve kaydedilir. Dansitenin belirli bir de─čerde ├╝├ž g├╝n s├╝reyle sabitlenmesinin ard─▒ndan yeni bir aseton banyosuna ge├žilir. Aseton dansitesinin sabitlendi─či de─čer en az %98 olana kadar dehidrasyona devam edilir.

Dehidrasyonu tamamlanan kadavra veya kadavra piyesi, i├žerisinde s─▒v─▒ plastinasyon silikonu kar─▒┼č─▒m─▒ bulunan vakum tank─▒na al─▒n─▒r. Silikon seviyesi, kadavra veya kadavra piyesinin en ├╝st seviyesinin 5 cm ├╝zerinde olmal─▒d─▒r. Vakum pompas─▒ ├žal─▒┼čt─▒r─▒larak yava┼č├ža vakum uygulanmaya ba┼član─▒r. Bu a┼čamada aseton kabarc─▒klar─▒ silikon y├╝zeyine ├ž─▒kmaya ba┼člayacakt─▒r. Bas─▒n├ž g├╝nde en fazla 50 mbar azalt─▒larak vakum seviyesi artt─▒r─▒l─▒r. 10 mbar bas─▒n├ž alt─▒nda aseton kabarc─▒klar─▒n─▒n ├ž─▒k─▒┼č─▒ sonlanana dek vakuma devam edilir. Daha sonra kadavra veya kadavra par├žas─▒, silikon kar─▒┼č─▒m─▒ndan ├ž─▒kar─▒larak s├╝z├╝lmeye b─▒rak─▒l─▒r. Spesimenin b├╝y├╝kl├╝─č├╝ne g├Âre, bir g├╝n veya daha uzun s├╝reyle s├╝z├╝lme sa─čland─▒ktan sonra kadavra veya kadavra piyesi havlu ka─č─▒t ile silinir. Gerekirse diseksiyonda r├Âtu┼člar yap─▒labilir. Spesimene son ┼čekli ve/veya pozisyonu verildikten sonra spesimenin y├╝zeyine ve derin dokular─▒na silikon k├╝rleyici sol├╝syon uygulan─▒r. Takiben spesimen derhal kapal─▒ bir kab─▒n i├žine al─▒n─▒r veya uygun ┼čekilde naylon ile sar─▒l─▒r. ─░ki hafta boyunca her g├╝n kontrol edilerek, varsa s─▒zan silikonlar silinir. Gerekirse derin dokulara ve/veya y├╝zeye silikon k├╝rleyici sol├╝syon tekrar uygulan─▒r. Silikon k├╝rleyici sol├╝syonun uygulanmas─▒ndan d├Ârt hafta sonra plastinat haz─▒rd─▒r.

Plastinatlar─▒n saklanmas─▒ i├žin ├Âzel ko┼čullara gerek yoktur. Anatomi maketlerinin sakland─▒─č─▒ ko┼čullarda saklanabilir.

E─čer ├Âl├╝ insan v├╝cudu kadavra haline getirilmeseydi 24 saat i├žinde ├ž├╝r├╝meye ba┼člard─▒. ─░nsan v├╝cudu ├ž├╝r├╝meye ilk olarak g├Âz ve beyinden ba┼člar, en son ise rahim ├ž├╝r├╝r. Rahmin ├ž├╝r├╝mesi aylar s├╝rebilir. Yumu┼čak dokunun tamamen yok olup iskeletin kalma s├╝resi ise hava s─▒cakl─▒─č─▒na g├Âre olduk├ža de─či┼čkendir. ├çok s─▒cak havalarda iskelet haline gelme haftalar i├žinde ger├žekle┼čebilirken ├žok so─čuk havalarda hi├ž ger├žekle┼čmeyebilir. Ortalama bir s─▒cakl─▒kta ├Âl├╝ insan v├╝cudu 4 y─▒l i├žinde tamamen iskelete d├Ân├╝┼č├╝r.

Yorum G├Ânder

Daha yeni Daha eski