Geçici dolgular, asıl tedavi tamamlanana kadar dişi korumak amacıyla yapılan yumuşak materyallerdir. Genel standartlara göre; geçici dolgu ağızda en fazla 30 gün dayanacak şekilde tasarlanmıştır. Bu süre aşıldığında dolgu erimeye, çatlamaya veya düşmeye başlar; bu da dişin savunmasız kalmasına neden olur. Kanal tedavisi veya kaplama süreçlerinde genellikle 1-2 hafta kalması idealdir.
Diş hekimi koltuğuna oturduğunuzda "Bu geçici dolgu, haftaya asıl dolguyu yapacağız" dendiğinde aklınıza hemen "Acaba yemek yerken düşer mi?" sorusu gelir. Geçici dolgunun ne olduğunu bilmek, tedavi sürecinde daha rahat hissetmenizi sağlar. Kalıcı dolgu çürüğün yayılmasını önleyip dişi onarırken, geçici dolgu bir "ara durak" görevi görür. İçeriğindeki karanfil yağı (Öjenol) sayesinde ağrıyı hafifletir ancak yapısı gereği kırılgandır.
Geçici Dolgu ve Kalıcı Dolgu Farkları Tablosu
| Özellik | Geçici Dolgu | Kalıcı Dolgu |
|---|---|---|
| Dayanma Süresi | Maksimum 30 Gün | 5 - 15 Yıl |
| Malzeme Rengi | Beyaz, Pembe, Mavi | Diş Rengi veya Gri |
| Sertlik | Yumuşak / Ufalanabilir | Çok Sert / Dayanıklı |
| Amaç | İyileşmeyi Beklemek / Koruma | Çiğneme Fonksiyonu |
Geçici Dolgu Neden Yapılır?
Geçici dolgu, genellikle kanal tedavisi seansları arasında veya kaplama ölçüsü alındıktan sonra kullanılır. Hekiminizin bu yöntemi seçmesinin temel nedenleri şunlardır:
- Acil Müdahale: Ağrılı bir dişi sakinleştirmek için.
- Kanal Tedavisi: Tedavi bir seanstan uzun sürecekse kanalları bakterilerden korumak için.
- Derin Çürükler: Çürük sinire çok yakınsa, dişin iyileşip iyileşmeyeceğini gözlemlemek için.
Geçici Dolgunun İçeriği ve Tarihçesi
Geçici dolguların kendine has, diş hekimi kokusu olarak bildiğimiz kokusu genellikle karanfil yağından gelir. Karanfil yağı, geleneksel Hint ve Çin tıbbında yüzyıllardır diş ağrısını gidermek için kullanılmıştır. İçeriğindeki Eugenol (Öjenol) maddesi doğal bir antiseptik ve ağrı kesicidir.
Tarihsel olarak; 1837'de öjenol ve magnezyum oksit birleştirilerek ilk dolgu malzemeleri oluşturulmuştur. Günümüzde ise Çinko Oksit Öjenol (ZOE) hala en yaygın kullanılan geçici dolgu maddesidir.
Geçici Dolgu Ne Kadar Dayanır?
Geçici dolgular sonsuza kadar dayanmaz. Dayanma süresi, uygulama yöntemi ve kullanılan malzemeye göre değişiklik gösterir fakat genellikle 30 gün dayanacak şekilde formüle edilirler. 30 günü doldurduğunda geçici dolgu düşebilir, çatlayabilir veya sızdırmaya başlayabilir. Dolgunuz düştüğünde zaman kaybetmeden doktorunuza başvurmanız, dişin enfeksiyon kapmaması için kritiktir.
Geçici Dolgu Sonrası Bakım (Nelere Dikkat Edilmeli?)
Koltuktan kalktıktan sonra, dolgunun düşmemesi ve tedavinin başarılı olması için şu kurallara uymanız gerekir:
1. İlk 2 Saat Kuralı
Dolgu maddesi tükürükle birleşerek sertleşir. Tam sertleşme için işlemden sonra en az 2 saat (hekim aksi söylemedikçe) hiçbir şey yiyip içmeyin.
2. Anestezi Etkisi
Uyuşukluk geçmeden yemek yemeyin. Dilinizi veya yanağınızı ısırarak ciddi yaralanmalara sebep olabilirsiniz.
3. Yiyecek Seçimi
Sakız, lokum gibi yapışkan ve fındık gibi çok sert gıdalardan uzak durun. Bu gıdalar yumuşak yapıdaki geçici dolguyu yerinden sökebilir.
4. Temizlik
Dişlerinizi fırçalayabilirsiniz ancak geçici dolgu olan bölgeyi fırçalarken daha nazik olun. Diş ipini o bölgeden yukarı doğru çekerek değil, yana doğru çekerek çıkarın.
Uzman İncelemesi
Diş hekimleri, geçici dolgunun yüksekliğinin çok önemli olduğunu vurgular. Eğer dolgu, diğer dişlerden daha yüksekte kalmışsa (ısırdığınızda ilk orası değiyorsa), çiğneme sırasında baskı oluşur ve diş kökünde ağrıya neden olabilir. Ayrıca dolgunun çatlamasına yol açar. Böyle bir durumda hemen hekiminize gidip törpületmelisiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici dolgu ile yemek yenir mi?
İşlemden 2 saat sonra yemek yenebilir ancak o tarafla sert ve yapışkan gıdalar çiğnenmemelidir.
Geçici dolgu düşerse ne yapmalı?
Vakit kaybetmeden diş hekiminize gitmelisiniz. Açık kalan diş enfeksiyon kapabilir veya kanal tedavisi görüyorsa yapılan işlem bozulabilir.
Geçici dolgu ağrı yapar mı?
Hafif sızlamalar normaldir ancak zonklayıcı ve şiddetli ağrı varsa bu dolgudan değil, dişin kendisindeki enfeksiyondan kaynaklanabilir.
Geçici dolgu ne zaman çıkarılır?
Genellikle bir sonraki randevuda (3-7 gün sonra) hekim tarafından kolayca çıkarılır ve kalıcı tedaviye geçilir.
