Almanya'nın pandemi dönemindeki düşük ölüm oranlarının ardındaki temel neden, sadece sağlık sistemi değil, ülkenin demografik ve sosyal yapısıdır. İstatistiklere göre; Almanya'da yaşlı nüfusun %78'i yalnız veya bakım evlerinde izole bir hayat sürmektedir. Bu "doğal sosyal mesafe", virüsün risk grubuna ulaşmasını yavaşlatmış olsa da, ardında yalnızlık ve sahipsiz ölümler gibi sosyolojik gerçekler barındırmaktadır.
Son zamanlarda çokça merak edilen bir konu henüz net cevabını bulabilmiş değil! Almanya’da Covid-19 vakası 34 binlerdeyken neden ölüm oranı çok düşüktü? Almanların sırrı neydi? Bu soruların cevabı tıbbi bir mucizeden ziyade, Alman toplumunun aile yapısında ve "Vaterland" (Anavatan) disiplininde gizli olabilir.
Almanya Demografisi ve Yaşam Tarzı Tablosu
Uzunca özetlemek gerekirse, Almanya'nın 2019 verilerine göre nüfusu yaklaşık 83 milyon kişidir. Bu nüfusun sosyal dağılımı, salgının seyrini doğrudan etkilemiştir.
| Kategori | Oran / Sayı | Sosyal Durum |
|---|---|---|
| Toplam Nüfus | ~83 Milyon | 2019 Sayımları (Destatis) |
| 60 Yaş ve Üstü | %29 (~18 Milyon) | Risk grubu oldukça yüksektir. |
| Yalnız Yaşayan Kadınlar | %45 (Yaşlı Nüfusta) | İzole hayat, düşük bulaş riski. |
| Yalnız Yaşayan Erkekler | %33 (Yaşlı Nüfusta) | İzole hayat, düşük bulaş riski. |
| Aile Yanında Yaşayan | %1'den az | Kuşaklar arası temas minimum. |
Düşük Ölüm Oranının Sosyolojik Nedenleri
Almanya'da vaka sayıları yüksek olmasına rağmen ölüm oranlarının düşük kalması, sadece sağlık sisteminin başarısı değil, aynı zamanda toplumun "yalnızlaşma" kültürüyle de ilgilidir. İşte o dönem dikkat çeken 4 temel tespit:
1. İzolasyon ve Aile Bağları
Annesinin ya da babasının öldüğünü mahkeme bilgilendirmesi ile öğrenen bir toplum yapısı söz konusudur. Cenazesi devlet tarafından kaldırılan ebeveynlerinin ölüm nedenini merak etmeyen, "Bana bıraktığı bir miras var mı?" sorusunu önceleyen bireyler, virüsün aile içinde yayılmasını (istemeden de olsa) engellemiştir.
2. Sahipsiz Yaşlılar ve Miras
Çocuk yapmamış, varı yoğu kariyeri olmuş yaşlılar nüfusun önemli bir kısmını oluşturur. Arkalarında sorup edeni olmayan, devletin haber vereceği bir çocuğu bulunmayan bu yaşlılar vefat ettiğinde, genellikle yakılır ve külleri yer kaplamaması için bir mezar taşının altına konulur. Hatta yıllarca çalışıp biriktirdiği para ve evi varsa devlete kalır.
3. Bakım Evleri Gerçeği
Bakım evlerindeki yaşlılar, hayatlarının son demlerinde kendilerine iyi davranan bakıcılara miras bırakma eğilimindedir. Bu grup, bakım evinin ve varisi olan bakıcının inisiyatifine kalmıştır.
4. Şanslı Azınlık (%1)
Son olarak %1'i teşkil eden ve ailelerinin yanında yaşayan şanslı bir kesim vardır. İşte onlar hem evlat sevgisi hem torun sevgisi görmüş ve huzur içinde ölenlerdir.
Ölümler Nasıl Kayıtlara Geçiyor?
Almanya'da Koronavirüsten ölenlerin eğer kimsesi yoksa (ki yukarıdaki maddelerde yalnızlık oranını açıkladık), ölüm nedeni genellikle "yaşlılığa bağlı kronik hastalık" veya "doğal ölüm" olarak kayıtlara geçmektedir. Ancak bilinen, ailesi olan ve gizlenemeyen vakalar mecburi olarak pandemi kayıtlarına işlenmiştir. Bu durum, istatistiklerdeki sapmayı açıklayan teorilerden biridir.
Bu 4 madde ışığında şu haber her şeyi özetler sanırım: Almanya'da yalnız yaşayan emekli bir adamın öldüğü tam 8 yıl sonra anlaşıldı. Apartmanda çıkan yangın nedeniyle binayı boşaltmak isteyen itfaiyeciler, adamın iskelete dönmüş cesedini tesadüfen buldu. Daha da acısı, yaşlı adamın köpeğinin de evde açlıktan öldüğü anlaşıldı. (Kaynak: NTV)
Devlet ve Emeklilik Fonu İlişkisi
Açıkçası, yaşlı ölümleri ekonomik açıdan devletin "işine gelebilecek" bir durumdur. Zira azımsanmayacak bir emeklilik fonu yükü mevcuttur ve nüfusun %15'i bakıma muhtaç durumdadır. Vaterland (Babavatan); acımasız, kuralcı ve disiplinlidir. Aslolan devlettir ve vatandaşlar vatan için kendine düşeni yapar anlayışı hakimdir.
O dönemde Covid-19 testlerinin ağırlıklı olarak 50 yaş altına yapılıyor olması, 50 yaş üstü testlerin ise sadece sosyal pozisyon ve kariyer durumuna bakılarak yapılması, "Almanya ölümleri saklıyor mu?" sorusunu gündeme getirmiştir.
Uzman İncelemesi ve Güncel Veriler
2025/2026 yılından geriye bakıldığında, sosyologlar Almanya modelini "İzole Güvenlik" olarak tanımlamaktadır. İtalya veya İspanya gibi Akdeniz ülkelerinde yaşlılar ve gençler aynı evde yaşadığı için virüs hızla en kırılgan gruba ulaşmış ve ölümler artmıştır. Almanya'da ise kuşaklar arası kopukluk, trajik bir şekilde yaşlıları virüsten koruyan bir kalkana dönüşmüştür.
Sıkça Sorulan Sorular
Almanya'da yaşlı nüfus oranı nedir?
Yaklaşık 83 milyonluk nüfusun %29'u 60 yaş ve üzerindedir. Bu da yaklaşık 18 milyon yaşlı demektir.
Almanya'da neden ölüm oranları düşük göründü?
Yaşlıların yalnız yaşaması, bakım evlerinde izole olmaları ve test politikalarındaki farklılıklar (kronik hastalık kaydı) bu oranı düşük göstermiştir.
Almanya'da kimsesiz yaşlıların mirası kime kalır?
Eğer yasal bir mirasçı (çocuk, eş) yoksa veya vasiyetname ile başkasına bırakılmadıysa, tüm mal varlığı devlete kalır.
